Thời gian gần đây, thông tin về việc đề xuất bỏ quy định ghi sổ kế toán đối với hộ kinh doanh đã nhận được nhiều sự quan tâm. Không ít hộ kinh doanh kỳ vọng nếu quy định này được bãi bỏ thì việc quản lý sổ sách sẽ đơn giản hơn, giảm bớt thủ tục và tiết kiệm chi phí.

Tuy nhiên, theo giải trình chính thức của Bộ Tài chính đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn chế độ kế toán dành cho hộ và cá nhân kinh doanh, Bộ không đồng tình với đề xuất bãi bỏ việc ghi sổ kế toán. Thay vào đó, định hướng được lựa chọn là đơn giản hóa chế độ kế toán, giúp hộ kinh doanh dễ thực hiện hơn nhưng vẫn bảo bảo yêu cầu quản lý và tuân thủ pháp luật.

Điều này đồng nghĩa với việc, trong thời gian tới, hộ kinh doanh vẫn cần thực hiện việc ghi chép sổ sách kế toán theo quy định, nhưng với cách thức phù hợp hơn với quy mô hoạt động.

Vì sao Bộ Tài chính không đồng ý bỏ quy định ghi sổ kế toán?

Trong quá trình lấy ý kiến xây dựng dự thảo Thông tư, một số ý kiến cho rằng việc yêu cầu hộ kinh doanh ghi sổ kế toán có thể làm tăng chi phí tuân thủ, đặc biệt đối với những hộ kinh doanh nhỏ hoặc mới bắt đầu hoạt động.

Tuy nhiên, theo giải trình của Bộ Tài chính, ghi sổ kế toán không chỉ là yêu cầu phục vụ công tác quản lý thuế mà còn là công cụ giúp chính hộ kinh doanh quản lý hoạt động của mình.

Việc ghi chép doanh thu, chi phí, tài sản và các khoản phải thu, phải trả sẽ giúp hộ kinh doanh nắm được hiệu quả hoạt động, kiểm soát dòng tiền và có cơ sở chứng minh số liệu khi cơ quan nhà nước yêu cầu giải trình.

Đây cũng là một trong những nền tảng quan trọng khi Việt Nam đang từng bước hoàn thiện cơ chế quản lý thuế theo hướng minh bạch, hiện đại và dựa trên dữ liệu điện tử.

Đơn giản hóa chế độ kế toán - hướng đi phù hợp với thực tiễn

Điểm đáng chú ý là Bộ Tài chính không lựa chọn cách giữ nguyên toàn bộ quy định hiện hành, mà xây dựng chế độ kế toán mới theo hướng tinh gọn hơn.

Theo dự thảo, hệ thống sổ kế toán sẽ được thiết kế đơn giản, chỉ yêu cầu ghi nhận những thông tin thực sự cần thiết. Hộ kinh doanh có thể thực hiện ghi sổ bằng bản giấy hoặc phương tiện điện tử và hoàn toàn có thể tự thực hiện hoặc thuê đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán hỗ trợ.

Có thể thấy, mục tiêu của chính sách không phải là tạo thêm nghĩa vụ hành chính mà là giúp hộ kinh doanh hình thành thói quen quản lý tài chính bài bản, đồng thời giảm áp lực khi thực hiện nghĩa vụ thuế.

Chính sách này tác động như thế nào đến từng nhóm hộ kinh doanh?

Đối với hộ kinh doanh quy mô nhỏ, việc ghi sổ kế toán sẽ không còn là những biểu mẫu phức tạp như nhiều người vẫn hình dung. Thay vào đó, việc ghi chép được đơn giản hóa để phù hợp với quy mô doanh thu và đặc điểm hoạt động, giúp chủ hộ dễ dàng theo dõi tình hình kinh doanh hằng ngày.

Đối với hộ kinh doanh đang thực hiện kê khai thuế, việc ghi sổ đầy đủ sẽ trở thành cơ sở quan trọng để xác định doanh thu, chi phí và nghĩa vụ thuế. Điều này cũng giúp giảm rủi ro khi cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu từ hóa đơn điện tử và các nguồn thông tin khác.

Trong khi đó, những hộ kinh doanh có định hướng mở rộng quy mô hoặc chuyển đổi thành doanh nghiệp sẽ có nhiều lợi thế hơn nếu duy trì hệ thống sổ sách ngay từ đầu. Việc quản lý tài chính bài bản không chỉ phục vụ nghĩa vụ thuế mà còn hỗ trợ quá trình vay vốn, hợp tác với đối tác và xây dựng kế hoạch kinh doanh trong tương lai.

Qua quá trình hỗ trợ nhiều hộ kinh doanh chuyển từ phương pháp thuế khoán sang kê khai, Kế toán KH nhận thấy phần lớn khó khăn không nằm ở việc phải ghi sổ kế toán, mà nằm ở việc không hình thành thói quen lưu trữ chứng từ ngay từ đầu.

Nhiều trường hợp chỉ đến khi cơ quan thuế yêu cầu giải trình doanh thu hoặc khi cần lập hồ sơ vay vốn, chủ hộ mới bắt đầu tìm lại hóa đơn, chứng từ. Khi đó, không ít khoản chi không còn đủ hồ sơ để chứng minh hoặc số liệu giữa doanh thu thực tế và dữ liệu hóa đơn điện tử không còn thống nhất.

Thực tế này cho thấy, ghi sổ kế toán không đơn thuần là một yêu cầu pháp lý mà còn là công cụ giúp hộ kinh doanh kiểm soát hoạt động tài chính, hạn chế sai sót và chủ động hơn trong quá trình làm việc với cơ quan quản lý.

Hộ kinh doanh nên chuẩn bị gì từ bây giờ?

Mặc dù quy định mới đang trong quá trình hoàn thiện, hộ kinh doanh không nên chờ đến khi văn bản chính thức có hiệu lực mới bắt đầu chuẩn bị.

Ngay từ bây giờ, chủ hộ nên rà soát quy trình lưu trữ hóa đơn, chứng từ; thực hiện ghi nhận doanh thu và chi phí thường xuyên; đồng thời cập nhật các quy định mới về thuế, hóa đơn điện tử và chế độ kế toán. Đối với những hộ có doanh thu lớn hoặc đang chuyển sang phương pháp kê khai, việc xây dựng hệ thống sổ sách ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp giảm đáng kể thời gian và chi phí khi chính sách mới được áp dụng.

Nếu chưa có nhân sự chuyên trách, hộ kinh doanh cũng có thể cân nhắc sử dụng dịch vụ kế toán để được hướng dẫn xây dựng quy trình phù hợp với quy mô hoạt động, bảo đảm vừa tuân thủ quy định vừa tối ưu chi phí.

Kết luận

Thông tin "bỏ quy định ghi sổ kế toán đối với hộ kinh doanh" chưa phản ánh đầy đủ quan điểm của cơ quan quản lý.

Thông điệp mà Bộ Tài chính đưa ra là không bãi bỏ việc ghi sổ kế toán, mà đơn giản hóa chế độ kế toán để phù hợp hơn với thực tế hoạt động của hộ và cá nhân kinh doanh. Đây không chỉ là thay đổi về mặt thủ tục mà còn là bước chuẩn bị cho xu hướng quản lý thuế minh bạch, số hóa và hiện đại hơn trong thời gian tới.

Từ góc độ tư vấn thực tiễn, Kế toán KH khuyến nghị hộ kinh doanh nên chủ động chuẩn hóa việc lưu trữ chứng từ và ghi chép sổ sách ngay từ bây giờ. Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp hạn chế rủi ro về thuế, tiết kiệm thời gian khi quy định mới được áp dụng và tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động kinh doanh lâu dài.

Nếu cần tư vấn về chế độ kế toán dành cho hộ kinh doanh, hóa đơn điện tử hoặc các quy định thuế mới, Kế toán KH sẵn sàng đồng hành cùng bạn với các giải pháp phù hợp, giúp việc tuân thủ pháp luật trở nên đơn giản và hiệu quả hơn.

Thông tin liên hệ

CÔNG TY TNHH KẾ TOÁN VÀ TƯ VẤN KH (KIẾN HƯNG)

Địa chỉ: 33 Phan Văn Khỏe, Phường Chợ Lớn, TP.HCM

Hotline: 0978 619 629

Website: www.ketoankh.com

Email: admin@ketoankh.com

Zalo OA: https://zalo.me/2762638483354012481